Córdoba was van de 8e tot de 11e eeuw de hoofdstad van een islamitisch rijk dat zich uitstrekte over een groot deel van Spanje en Portugal. Córdoba werd de grootste stad van West-Europa, met meer dan 100.000 inwoners. Er waren veel moskeeën. De grootste trekpleister van Córdoba is daarom de belangrijkste moskee uit de 7e-10e eeuw: Catedral-Mezquita.
De tuin van de moskee: de Patio de los Naranjos
Dit was één van de grootste moskeeën ter wereld, en eigenlijk geldt dat nog steeds. Het bouwwerk is echter in de 16e eeuw voorzien van een kathedraal in het midden van het gebouw en daarmee een christelijk heiligdom geworden. Geloof het of niet, maar de moskee is zo groot, dat de flink uit de kluiten gewassen kathedraal slechts 10 % van het vloeroppervlak in beslag neemt!
De moskee met honderden zuilen, vaak hergebruikt uit Romeinse tempels
Iets ten westen van Córdoba, nabij de autoweg naar Sevilla, bevinden zich de ruïnes van de Moorse paleisstad Medina Azahara, eigenlijk المدينهُ الزهراء Madīnat az-Zahrā, wat zowel "schitterende stad" als "stad van Zahrā" betekent (Zahrā was de geliefde van de kalief). Deze stad was in de 10e eeuw opgericht door Abd-ar-Rahman III al-Nasir, de leider van de Moren in Spanje die zich had uitgeroepen tot kalief (opvolger van de profeet Mohammed). In zijn regeerperiode bereikte Andalusië een cultureel hoogtepunt waarbij de rest van Europa verbleekte. Om de status van kalief te benadrukken, liet Abd-ar-Rahman een schitterende stad bouwen aan de rand van de bergen, waar makkelijk vers water kon worden aangevoerd. In de 11e eeuw kwam het rijk van de kalief (het kalifaat) in verval. Rond 1010 werd Medina Azahara verwoest door orthodox islamitische berberstammen uit Noord-Afrika die de decadentie van het paleizencomplex wilden beëindigen.
Pas in 1910 werd Medina Azahara weer terug gevonden en begon archeologisch onderzoek. Inmiddels is een aanzienlijk terrein blootgelegd (toch slechts 10 % van de totale oppervlakte!) en zijn diverse van de belangrijkste gebouwen enigszins gereconstrueerd. Naast het complex ligt een museum, grotendeels ondergronds om het landschap van Medina Azahara niet te verstoren. Het museum toont een aantal belangrijke voorwerpen die zijn opgegraven en zowel de geschiedenis als de ligging van de paleisstad wordt uitgelegd.
Leuke anekdote: toen wij het complex bezochten in juni 2011, was het er uitermate rustig. Zo rustig, dat we tussen de paleisruïnes een vos zagen lopen!